Year:2017   Issue: 22   Area: Sports Science and Management  

Nigar YAMAN
DETERMINING THE EFFECTS OF ACADEMIC STAFF’S TRANSPARENCY APPROACH FROM ADMINISTRATION PERCEPTIONS AT UNIVERSITY ON JOB SATISFACTION (EXAMPLE OF BARTIN UNIVERSITY)
 
The purpose of this study is to investigate the effects of academic staff’s working at universities transparency approach from administration perceptions on job satisfaction. In reaching the data, to determine the academic staff’s perceptions regarding understanding of institutional transparency 5-item Transparency Scale which was used by Dinç and Abdioğlu (2009) and Karakaya and Akbulut (2010) was utilized. In order to determine the academic staff’s perceptions regarding job satisfaction, 14-item Job Satisfaction Scale developed by Hackman and Oldham (1974, 1980) was used. The Cronbach Alpha results of the scales’ reliability test were 0.907. Demographic information of the participants such as marital status, frequency of reading books and status of doing sports were taken into consideration in evaluating the results. According to the results of the study, Bartın University’s academic staff saw the application of transparency approach at their university’s corporate governance as adequate. In order to define the differences in transparency approach and job satisfaction according to the frequency of reading books, Tukey test results show that job satisfaction levels of the participants who rarely read books were significantly high. Again, in transparency approach scale, there was significant difference between the views of single and married participants. Accordingly, single academic staff had higher perceptions regarding transparency approach. However, there was not a significant difference according to T test results which was applied in order to compare according to academic staff’s status of doing sports. According to these data, academic staff’s perceptions regarding job satisfaction are high. Besides, these results show that there is a significant relationship between transparent administration at the university and academic staff’s job satisfaction. This research may be applied in other private and state universities to compare if there is difference in effects of transparent administration level on job satisfaction.

Keywords: Academic Staff, Corporate Governance Perception, Job Satisfaction

Doi: 10.17368/UHBAB.2017.4.4

AKADEMİK PERSONELİN ÜNİVERSİTELERDEKİ KURUMSAL YÖNETİM ANLAYIŞLARINDAN ŞEFFAFLIK YAKLAŞIMININ İŞ TATMİNİ ÜZERİNE ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ (BARTIN ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ)
 
Giriş: Bu araştırmanın amacı, üniversitelerde çalışan akademik personelin kurumsal yönetim anlayışlarından şeffaflık yaklaşımının iş tatmini üzerine etkilerinin araştırılmasıdır. Kurumsal yönetim, kurumsal varlıklar üzerinde gücün kullanılmasıdır (Tricker, 1997). Kurumsal yönetim adil olmayı, şeffaf olmayı, sorumlu olmayı ve hesap verebilir olma ilkelerini içermektedir, bu temel ilkeleri uygulayan kurumlar diğer kurumlardan genel olarak üstün pozisyon sahibi olurlar bu durum gelişimi destekleyebilecek finanse edebilecek yatırımcıları etkilemektedir (Pearse Trust, 2014). Kurumsal yönetim, başka bir tanımda bir kurumun yönetilme, idare edilme ya da kontrol edilme şeklini etkileyen birtakım kanunlar, kurumlar, politikalar, süreçler ve gelenekler olarak ifade edilmektedir (Venkatachalam ve Patwardhan, 2011). Etkin ve başarılı bir kurumsal yönetimden bahsedilecekse sekiz temel ilkenin sağlanması gerekmektedir; Tutarlı olmak, Sorumluluk, Hesap verebilirlik, Adillik/Eşitlik, Şeffaf olmak, Katılımcı olmak, Etkinlik ve Hukuka bağlı olmak (Toksöz, 2008). İş görenlerin başarılı, mutlu ve üretken olabilmelerinin en önemli gereksinimlerinden biri mesleki anlamda yaşayacağı iş tatminidir. İş tatmini yaş, cinsiyet, kıdem, eğitim düzeyi gibi kişisel özelliklerin yanı sıra yapılan is ve niteliği, ödentiler, yönetim politikası, çalışma koşulları ve çalışanlar arası ilişkiler gibi örgütsel ve çevresel etkenlerin bir sonucu olabilir (Günbayı and Tokel, 2012). İş tatminini iş görenin işine karşı gösterdiği genel tutumu şeklinde tanımlamak mümkündür. Kişinin işine karşı tutumu olumlu veya olumsuz olacağına göre, iş tatminini kişinin iş deneyimlerinin sonucunda ortaya çıkan olumlu ruh hali şeklinde tanımlamak, işgörenin işine karşı olumsuz tutumuna ise iş tatminsizliği demek doğru olacaktır (Erdoğan, 1996). Günümüzde bireyler zamanlarının önemli bir kısmını iş yerlerinde geçirmektedirler ve bu durumu emeklilik süreci düşünüldüğünde en az 20-25 yıl devam ettiriyorsa, çalışanın yaşamında mutlu olabilmesi için işinden doyum alması hem organik hem de psikolojik varlığı açısından gerekliliktir (Keser, 2005). İş doyumu çağdaş yönetim anlayışı içinde önemli bir yer tutmaktadır. Bireyin ön plana alındığı, insana önem veren yönetim anlayışları açısından, iş doyumunun sağlanması için gerekli şartların oluşturulması bir sorumluluk ve hatta bir zorunluluktur (Kumaş and Deniz, 2010). Bu bağlamda eğitim yuvası olan üniversitelerin kurumsal yönetim anlayışlarından şeffaflık yaklaşımlarının iş tatmini üzerine etkileri merak edilmiş olup çalışma konusu olarak önemsenmiştir. Çalışmanın evreni Bartın Üniversitesi 2016-2017 akademik yılında çalışan akademik personel oluşturmuştur. Örneklemini ise gönüllülük esasına dayanarak Bartın Üniversitesinde görev yapan 34 Araştırma Görevlisi, 16 Doktorasını tamamlamış Araştırma Görevlisi, 19 Öğretim Görevlisi, 4 Doktorasını tamamlamış Öğretim Görevlisi, 10 Okutman, 23 Yardımcı Doçent, 11 Doçent, 5 Profesör olmak üzere 55’i kadın 67’si erkek toplam 122 akademik personel oluşmuştur. Bu çalışmada mevcut durumu belirlemek için betimsel yöntem kullanılmıştır. Araştırmaya katılan akademik personelin kurumsal yönetimde şeffaflık anlayışına ilişkin algılarını belirlemek amacıyla Dinç ve Abdioğlu tarafından 2009 yılında, Karakaya ve Akbulut tarafından 2010 yılında kullanılan 5 maddelik Şeffaflık Ölçeği kullanılmıştır. Akademik personelin iş tatmini ile ilgili algılarını belirlemek amacıyla Hackman ve Oldham (1974, 1980) tarafından geliştirilen 14 maddelik İş Tatmini ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın genel amacı çerçevesinde cevapları aranan alt problemlere yönelik olarak toplanan veriler doğrudan bilgisayara girilmiş, veriler üzerinden gerekli istatistiksel çözümlemeler için SPSS 14.0 (The Statistical Packet for The Social Sciences) paket programı kullanılmıştır. Araştırmaya katılan akademik personelin demografik özellikleriyle ilgili durumlarının belirlenmesinde frekans (f) ve yüzde hesaplamaları yapılmıştır. Akademik personelin kurumsal yönetimde şeffaflık anlayışı ve iş tatmini algıları ile ilgili düzeylerinin belirlenmesinde ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Katılımcıların kurumsal yönetimde şeffaflık anlayışının iş tatmini düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla korelasyon analizi yapılmıştır. Katılımcıların kurumsal yönetimde şeffaflık anlayışı ve iş tatmini algılarının onların demografik durumlarına göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesinde T testi ve One Way Anova (Tek Yönlü Anova) testi kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenirlik analizi sonucunda Cronbach's Alpha değeri 0.907 olarak bulunmuştur. Katılımcıların demografik özelliklerinden medeni durum, kitap okuma sıklığı, ve spor yapma durumlarına göre değerlendirme yapılmıştır. Kitap okuma sıklığına göre, şeffaflık yaklaşımı ve iş tatmini düzeylerindeki farklılıkları belirlemek için yapılan Tukey testi sonuçlarına bakıldığında nadiren kitap okuyan katılımcıların iş tatmini düzeyleri anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Yine şeffaflık yaklaşımı ölçeğinde evli ve bekâr katılımcıların görüşleri arasında anlamlı fark olduğu görülmüştür. Buna göre bekâr olan akademik personelin şeffaflık yaklaşımı ile ilgili algılarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Ancak akademik personelin Spor yapma durumlarına göre karşılaştırmak için yapılan T testi sonuçlarına göre; anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bu araştırma Bartın Üniversitesi akademik personelinin kendi üniversitelerinde kurumsal yönetimde şeffaflık yaklaşımın uygulanmasını yeterli düzeyde gördükleri ortaya konmuştur. Sonuç olarak; akademik personelin iş tatmini ile ilgili algılarının genel olarak yüksek olduğu söylenebilir. Ayrıca üniversitede uygulanan şeffaf yönetim düzeyi ile akademik personelin iş tatmini düzeyi arasında da pozitif yönde ve yüksek oranda anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Bu sonuca dayalı olarak bazı öneriler sunulmuştur. Benzer bir araştırma ile üniversitelerin fakülteleri arasında şeffaf yönetim düzeylerinin iş tatminine etkisi karşılaştırmalı olarak ortaya konulabilir ve farklı demografik özellikler de kullanılabilir. Aynı çalışma farklı devlet ve özel üniversitelerinde öğrencilere de uygulanabilir ve üniversiteler birbirleriyle karşılaştırılarak yönetim anlayışları ortaya konulabilir. Ayrıca bu araştırma diğer özel ve devlet üniversitelerinde de uygulanarak, kurumsak yönetim anlayışından Şeffaf yaklaşımın iş tatminine etkisinde farklılığın olup olmadığı karşılaştırılabilir.

Anahtar Kelimeler: Akademik Personel, Kurumsal Yönetim Anlayışı, İş Tatmini

Doi: 10.17368/UHBAB.2017.4.4

Tam Metin