Year:2017   Issue: 20   Area: Agricultural Economics  

Erdogan GÜNEŞ, Berkay KESKİN, Mevhibe ALBAYRAK
AGRICULTURAL CREDIT MARKETING IN TURKEY
 
The funding of agricultural enterprises has many critical aspects for enterprises. Agricultural enterprises benefit from credits especially on the production and marketing stages. Banking activities in agricultural credit applications in Turkey have increased after 2000’s. While Agricultural Bank of the Republic of Turkey (Ziraat Bankasi) gave almost all of the agricultural credit alone in Turkey until 2000, the share of the bank has decreased by 60-70% with the introduction of private banks in recent years. When agricultural enterprises receive agricultural credits; low interest rate, flexible payment plan, short and easy procedures, promotion are important for bank preference. Banks are also trying to create advantages in these factors for this purpose. For this reason, banks attach importance to factors such as reduction in loan interest rate, ease of repayment, flexibility, maturity shift, promotion of input usage. The banks carry out various marketing activities with the aim of creating a positive image, giving information about services, winning new customers and keeping existing customers. In this study, the strategies applied in agricultural credit market, market actors and credit marketing in Turkey are examined. In addition, the effects of increasing competition in credit marketing on the agricultural sector, agricultural enterprises and credit markets have also been examined.

Keywords: Agricultural Credits, Finance, Credit Markets, Credit Marketing

Doi: 10.17368/UHBAB.2017.2.2

TÜRKİYE’DE TARIMSAL KREDİ PAZARLAMASI
 
Tarımda kredi kullanımı giderek artış göstermektedir. Özellikle tarımın kendine has özellikleri nedeniyle işletmeler krediye ihtiyaç duymaktadır. Bu durum işletmelerin kredi taleplerini arttırmış ve tarım bankacılığının gelişmesini sağlamıştır. Önceleri kredi piyasasında çoğunlukla kamu kaynaklı bankaların varlığı, günümüzde liberal yaklaşımlar ve rekabet nedeniyle değişmeye başlamış ve tarımsal kredi piyasalarında kamu yanında özel sektör bankaları da piyasada yer almışlardır. Kredi piyasalarında görülen bu değişim, bankalar arası rekabetin oluşmasına yol açarak, kredi piyasalarında oluşacak pazarlama stratejilerinin farklılaşmasını da yaratmıştır. Günümüzde tarımsal kredi alanında özel bankaların kredi portföyü içinde önemli bir payı vardır ve bu pay artış eğilimindedir. Diğer yandan tarımsal kredi alanında kredi çeşitliliği de dikkati çekmektedir ve tarımın entansif yönlü gelişimi, bu çeşitliliği artırmaktadır. Türkiye’de tarımsal kredi, tarım işletmelerinin yapısal durumu, üretim ve pazar koşulları, çiftçi satın alma gücü ve paritesi gibi iç ve dış etkenlerle gelişme göstermektedir. Ancak sürekli sorulan temel soru, artan kredi hacmi ile tarım sektörünün gelişimi arasındaki orantıdır. Bu durum da tarım sektörü içerisinde alt dallar ve işletmelerin yapısal durumlarına göre farklılık göstermektedir. Genel kanı, işletmelerin kredilerden yeterince ve etkin yararlanmalarında profesyonel, rasyonel yönetim ve organizasyona sahip olmalarının önemli olduğudur. Tarımda kredi kullanımı giderek artış göstermesine rağmen Türkiye genelinde işletmelerin küçük, parçalı ve örgütlülükte beklenen düzeyde olmadıkları dikkate alındığında, bütün işletmelerin tarımsal kredilerden yeteri ölçüde yararlanamadığı söylenebilir. Yine de tarımda kredi kullanımı ve tarım bankacılığı son yıllarda büyük gelişme kaydetmiş ve farklılaştırma stratejilerinin uygulandığı bir alan haline gelmiştir. Amaç: Bu çalışmada Türkiye’de tarımsal kredi piyasası değerlendirilmiş ve tarımsal kredi veren bankaların kredi pazarlamasında uyguladıkları stratejiler ve tarımsal kredi alanındaki yeni gelişmeler ortaya konulmuştur. Tarımsal kredi veren bankaların kredi pazarlamasında uyguladıkları stratejiler 7P pazarlama karması içerisinde ele alınmış ve ayrı ayrı incelenmiştir. Metodoloji: Çalışma derleme niteliğindedir. Çalışmanın hazırlanmasında konuyla ilgili kitaplardan, bildirilerden ve web sayfalarından yararlanılmıştır. Bulgular: Günümüz bankacılık sektöründe, ürün odaklı stratejilerin yerini, müşteri odaklı yaklaşımların aldığı görülmektedir. Tarım işletmeleri üretim ve pazarlama aşamalarında kredilerden sıklıkla yararlanmaya başladığı için tarımsal krediler veren bankalar arasında rekabet artmıştır. Bu doğrultuda tarım sektörü bankalar için önemli bir pazar haline gelmiş ve yeni bir rekabet alanı ortaya çıkmıştır. Tarım işletmeleri tarımsal kredi talebi için banka tercihinde kredi masrafının ve faiz oranının düşük olması, ödeme planının esnek olması, işlemlerin ve prosedürün kısa ve kolay olması, promosyon gibi pek çok faktöre önem vermektedir. Bankaların ise tarımsal kredi pazarlama faaliyetlerinde kredi faiz oranındaki indirimler yanında, geri ödeme kolaylığı, esneklik, vade öteleme, girdi kullanımında promosyon gibi faktörlere önem verdikleri dikkati çekmektedir. Bankalar, olumlu imaj yaratmak, hizmetler hakkında bilgi vermek, müşteri kazanmak ve mevcut müşterileri elde tutmak gibi amaçlarla çeşitli pazarlama faaliyetleri yürütmektedir. Geleneksel pazarlama karması elemanları olan 4P (Ürün-Fiyat-Dağıtım-Tutundurma) bankacılık sektöründe de kullanılmaktadır. Fakat günümüzde hizmet pazarlaması için geleneksel pazarlama karmasının yetersiz kaldığının görülmesiyle birlikte geleneksel pazarlama karması elemanlarına 3P(insanlar, fiziksel kanıt ve süreç) ilave edilmiş ve 4P olarak sıklıkla görülen kavram 7P’ye evrimleşmiştir. Böylece hizmet pazarlaması için 7P ön plana çıkmıştır. Bankacılık sektöründe de pazarlama kavramı, hizmet pazarlaması çatısı altında ele alınabilmektedir. Çalışmada da, kredi veren bankaların kredi pazarlamasında uyguladıkları stratejiler 7P altında ele alınmış; ürün, fiyat, dağıtım, tutundurma, insanlar, fiziksel kanıt ve süreç alt başlıklarında uygulamalar incelenmiştir. Bankaların tarımsal kredi pazarlamasındaki uygulamaları incelendiğinde genel kredi pazarlanmasına kıyasla bazı farklılaştırmaların ve farklı stratejilerin uygulandığı görülmüştür. Tarımsal kredi hizmeti sunan bankaların tarım kredilerini farklı ihtiyaç gruplarına ve farklı kitlelere pazarlayabilmek için özelleştirilmiş biçimde sundukları görülmektedir. Bu doğrultuda “tarımsal işletme kredileri” ve “tarımsal yatırım kredileri” grubu altında, farklı tip ihtiyaçlara göre tasarlanmış krediler bulunmaktadır. Tarım bankacılığında çeşitli tutundurma stratejileri de yoğun olarak kullanılmaktadır. Tarım bankacılığı yapan bankalar tarımsal kredi kartlarında diğer kredi kartlarından farklı olarak isim ve görsellerinde tarımla ilgili temalar kullanmaktadır. Bununla beraber bazı bankalar tarımla ilgili resimler, semboller içeren ve tarım temasına göre tasarlanan özelleştirilmiş tarım bankacılığı şubeleri geliştirmiştir. Bu şubelerde tarıma ait inek, meyve ağacı ve tavuk gibi simgeler şubenin girişine yerleştirilmiş ve şubenin fiziksel çevresi, tarım bankacılığı ile ilgili hizmetlerin alınabileceği bir şube olduğunu gösteren bir hale getirilmiştir. Son zamanlarda tarım bankacılığına ve tarımsal kredilere ilişkin önemli tutundurma uygulamalarından olan banka reklamlarının da arttığı görülmektedir. Reklamlar dışındaki tutundurma uygulamaları içerisinde anlaşmalı istasyonlardan alışveriş yapan kart sahibi çiftçilere akaryakıt ve madeni yağ alımlarında ödemelerini sıfır faizle erteleme imkanı, üye işyerlerinden yapılan tarımsal girdi alışverişlerinde faizsiz dönemli alışveriş imkanı gibi çeşitli uygulamalar bulunmaktadır. Bunların yanında köy ve çiftçi ziyareti yapma, çiftçi bilgilendirme toplantıları düzenleme gibi faaliyetler de yaygındır. Türkiye’de tarımın kredilendirilmesinde gelinen son durumda, özel sektör bankacılığının sürece dahil olduğu görülmektedir ve bu alanda farklı bankalar değişik pazarlama stratejileriyle tarımın farklı alanlarında faaliyetlerde bulunmaktadır. Sonuç: Günümüzde tarımsal kredi pazarlamasında ürün odaklı yaklaşımların yerini genellikle müşteri odaklı yaklaşımlar almış durumdadır. Özellikle 4P pazarlama karmasının 7P’ye genişlemesiyle birlikte insan, fiziksel kanıt ve süreç faktörleri de ön plana çıkmış, tarım bankacılığında da bu unsurlar önem kazanmıştır. Bankaların son dönemlerde uygun vadeli ve koşullu kredi verilmesi, doğru ve zamanında gereksinim tespiti, hızlı kredilendirme ve kullandırma, demonstrasyon çalışmaları, çiftçi katılımının sağlanması, tarımın finansmanına uygun kredi kartı kullanımını özendirmeleri gibi çalışmalarının arttığı görülmektedir. Belirtilen uygulamalar tarımsal kredi alanında gelişmiş ülke standartlarına ulaşmada önemli gelişmeler olarak değerlendirilmektedir. Sektörün gelişiminin devam etmesi için bütünsel organizasyonun önemini vurgulamak ve stratejileri buna göre belirlemek gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Tarımsal Kredi, Finans, Kredi Piyasası, Kredi Pazarlaması

Doi: 10.17368/UHBAB.2017.2.2

Tam Metin