Year:2018   Issue: 23   Area: Educational Administration and Inspection Planning  

Muhammet BAŞ, Habib ÖZĞAN
NEW PARADIGM IN HIGHER EDUCATION; ENTREPRENEURIAL UNIVERSITY
 
Aim: In this study, it has been focused on entrepreneurial university trend, which has been very popular especially for a few decades. Entrepreneurial university interlinks its three missions: education, research and serving society. That has meant partly having in a university structure besides traditional education and research functions a technology transfer office (TTO) and active patenting of own research results by the university. That means also creating entrepreneurial competencies and mind set among university members, active position to production and implementation of university knowledge for prosperity of society and entrepreneurial environment inside and around the university supporting knowledge transfer. The concept of entrepreneurial university emerged as a response to a fast changing business environment and to the necessity of raising students more capable to solve more and more complex problems that business faces in the era of globalization. Here the target audience of the entrepreneurial university is industry and business world, and the cultivation of qualified work force to do work in this area is directed to enter the entrepreneurial university of the field. Method: This study is a descriptive and qualitative study in the survey model. The general survey model is a research approach purposed to describe a past or present situation as it exists and the event, individual and object are investigated and attempted to be defined within its own conditions .The concept of entrepreneurial university has been put forward in all aspects in the study and model based on literature and can be applied in our country and has been designed and the applicability of the model has been presented to evaluation of the experts of faculty members in this field. Findings: Entrepreneurial universities mainly aim to contribute to the development of society, transfer technology and produce innovatively as their third function after traditional functions of creating human resources and conducting research. Nowadays, in many places of the world, universities try to expand and diversify their sources of income. Aside from public sources assigned to them, universities evaluate their facilities, vehicles, knowledge sources, and qualified work force with an “entrepreneurial” approach to make more resources. This study states that universities should create more financial sources apart from traditional ones and describes the methods and ways in which they can accomplish it.

Keywords: Entrepreneurial University, Third Generation University, Multiversity, University-Industry Collabration, Innovative University.

Doi: 10.17368/UHBAB.2018.1.3

YÜKSEKÖĞRETİMDE YENİ PARADİGMA; GİRİŞİMCİ ÜNİVERSİTE
 
Amaç: Bu çalışmada yükseköğretimin yeni bir yapılanması girişimci üniversite kavramı üzerinde durulmuş, gelişmiş ülkelerde özellikle son otuz yıldan bu yana sıkça gündemde olan ve birçok ülkenin yükseköğretim sistemlerinin de girişimci üniversiteye doğru evrildiği günümüzde bu yeni paradigmanın tüm boyutları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Girişimci üniversite, teknoloji transfer ofisleri, kuluçka merkezleri üniversite temelli teknoparklar yoluyla teknolojinin ve bilimsel bilginin akademiden endüstri sektörüne doğrudan aktarımını sağlayan ve girişimcilik eğitimi ile de endüstri sektörüyle dolaylı bağlantılar kuran çok katmanlı bir yapıdır. İlk dönüşüm eğitim temelli üniversiteden araştırma temelli üniversiteye geçişte, son değişim ise araştırma temelli üniversiteden girişimci üniversiteye geçişte yaşandı. Üçüncü nesil üniversitede bilgi temelli inovasyonun gelişimi ve günlük hayata (piyasaya) aktarımı üniversitelerin temel işlevi ve sorumluluğu oldu. Toplumun değişen ihtiyaçlarını karşılama yönünde yükseköğretim kurumları üzerindeki baskılar birçok bilim insanı tarafından dile getirilmekte, bilgi temelli ekonomiye geçiş sürecinde üniversite üzerinde yeni değişkenler ve trendler etkili olmaktadır. Bu durumda üniversiteler, piyasada daha iyi bir konum elde etmek için eğitim ve araştırma alanında yenilik yapmak zorundadır. Toplumsal taleplerin sürekli değişen doğası üniversiteleri bilgi toplumu olma yönünde, daha inovatif ve yaratıcı olma yönünde zorlamaktadır. Devletten, piyasadan, sivil toplum kuruluşlarından ve en geniş anlamıyla toplumdan gelen bu beklentileri karşılayabilmek için geleneksel üniversitenin girişimci üniversiteye doğru değişimi kaçınılmazdır. Girişimci üniversite, geleneksel üç rolünü -eğitim, araştırma ve topluma hizmetyeni bir yaklaşımla sürdürür. Bu şu anlama gelmektedir, eğitim ve araştırma yapmanın yanı sıra kurumsal olarak girişimci üniversite, teknoloji transfer merkezleri, araştırmaya dayalı patent ve lisans hakları elde eder. Girişimci üniversite, bilimsel araştırmalardan elde edilen sonuçları direk mal ve hizmete çevirerek karşılığında maddi kazanç sağlar ve böylelikle hem kendine ve hem içinde bulunduğu topluma hizmet eder. Girişimci üniversite geleneksel üç rolü (eğitim, araştırma ve topluma hizmet) yerine getirir. Bu şu anlama gelmektedir: Eğitim ve araştırma yapmanın yanı sıra kurumsal olarak girişimci üniversite, teknoloji transfer merkezleri yoluyla, araştırmaya dayalı patent ve lisans hakları elde eden ve bilimsel araştırmalardan elde ettiği sonuçları direkt mal ve hizmete çevirerek karşılığında maddi kazanç sağlayan ve böylelikle hem kendine ve hem içinde bulunduğu topluma hizmet eden üniversitedir. Diğer taraftan girişimci üniversite, akademik personelin öğrencilerin ve mezunlarının zihin dünyasında girişimci yeterlik ve cesaret yaratır, üretilen yeni bilgiyi, mal ve hizmete dönüştürerek ticarileşmesini sağlar Aynı şekilde girişimci üniversite, hızla değişen işletme dünyasına bir cevap olarak, iş dünyasının küresel çağda karşılaştığı git gide artan karmaşık sorunlara çözümler bulabilecek niteliklere sahip mezunlar yetiştiren üniversitelerdir. Üniversiteler şimdiye kadar göze çarpan iki devrimden geçmişlerdir: Birincisi salt eğitim öğretim amaçlı üniversiteden araştırma yapan üniversiteye geçiş aşamasıydı ve artık özellikle Amerika’da ve Avrupa’da üniversitelerin çok büyük bir kısmı bu aşamayı geçmiş olarak kabul edilmektedir. Geleneksel Humbold tipi üniversitelerin kuruluş amacı eğitim-öğretim odaklı bir misyon taşırken özellikle İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra üniversiteler araştırma odaklı bir misyon taşımaya başlamıştır. İkinci devrim ise araştırma üniversitelerinden girişimci üniversiteye geçiştir. Üniversitelerde geleneksel eğitim ve araştırma misyonundan üçüncü misyona (üretilen bilginin ticarileşerek ekonomik gelişime katkısı) doğru dönüşümde yapısal bir değişim göze çarpmaktadır. Üçüncü nesil üniversitede bilgi üretimi ve üretilen bilginin bilgi tabanlı inovasyona dönüştürülerek kullanılabilir ve “para edecek” şekle dönüştürülmesi amaçlanmaktadır Burada girişimci üniversitenin hedef kitlesi sanayi sektörü ve işletme dünyasıdır. Alanyazında da çokça ifade edildiği üzere yükseköğretimin ekonomik gelişme ve ilerlemeye katkısı dolaysıyla yükseköğretimin ve yeni ekonomik düzenin birbirinden ayrılamayacağını görmekteyiz. Ulaşım ve iletişim imkânlarının teknolojik gelişmelerle birlikte arttığı ve ucuzladığı günümüz yeni ekonomik düzeninde artık ulusal sınırlarının kalktığı, ticaretin ithalat veya ihracatın online sistemler üzerinden yapıldığı ve ülkelerin bireysel anlamda para birimlerinin önemini kaybettiği bu küresel dünyadan üniversitelerin etkilenmemesi düşünülemez. Üniversite destekli patentlerin ve bilgi-teknoloji yoğun şirketlerin artması ve bilgiye dayalı üretimi temel alan yeni üretim paradigmalarıyla birlikte üniversiteler artık bu ekonomik düzende kendilerine kalıcı bir yer edinmek durumunda kalmıştır. Bu çalışmanın amacı girişimci üniversite paradigmasının kavramsal çerçevesini ortaya koymak ve girişimci üniversiteye dönüşmek isteyen geleneksel üniversite yöneticileri için rehber, araştırmacılar için bir kaynak niteliğinde olup kuramsal olarak alana katkı sağlayıp ve bu alanda yapılan çalışmalara bir yenilik getirebilmektir. Metod: Araştırmada girişimci üniversite kavramı tüm yönleriyle ortaya konarak literatüre dayalı, ülkemizde uygulanabilecek bir model tasarlanmış ve modelin uygulanabilirliği alanda uzman öğretim üyelerinin değerlendirmesine sunulmuştur. Betimsel araştırma olayların, durumların, varlıkların, kurumların vb. alanların “ne” olduğunu betimlemeye, açıklamaya çalışır. Dolaysıyla doküman analizi ve görüşme gibi nitel veri toplama yöntemleriyle toplanacak bilgilerin konunun derinlemesine inceleme olanağı sağlayacağı düşüncesiyle araştırma modelinin nitel olması gerektiğine karar verilmiştir. Araştırmada okuyucuya girişimci üniversite ile ilgili kavramsal çerçeve sunulmaktadır. Bulgular: Girişimci üniversite paradigmasının tanımı, parametreleri, ilkeleri ile üniversite-sanayi işbirliği, üniversite araştırmalarının ticarileşmesi vb. alt alanlarda ayrıntılı bilgiler verilmiştir. Araştırma ile ilgili yerli ve yabancı kaynaklara üniversite kütüphaneleri ve internet aracılığı ile ulaşılmıştır. Araştırmada verilerin toplanması amacıyla önce alan yazın taraması yapılmış, konuyla ilgili yayın ve kaynaklar toplanmıştır. Çalışmada dünyadaki “Girişimci Üniversite” konsepti literatür taraması yapılarak ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler: Girişimci Üniversite, Üçüncü Kuşak Üniversite, Multiversite, Üniversite-Sanayi Işbirliği, İnovatif Üniversite.

Doi: 10.17368/UHBAB.2018.1.3

Tam Metin